Extreme weersinvloeden stellen hogere eisen aan de buitenschil van bedrijfspanden. In de KNMI’23 klimaatscenario’s wordt voor Nederland onder meer uitgewerkt dat het klimaat opwarmt en dat neerslagpatronen veranderen, met gevolgen voor onder andere neerslagintensiteit en periodes van nat en droog. Voor gevels betekent dat in de praktijk vaker en zwaarder wisselende belasting door vocht, warmte en zon.
Bij utiliteitsbouw is gevelcoating daarom vooral een middel om degradatie te vertragen en onderhoud beter beheersbaar te maken. Niet door “alles dicht te smeren”, maar door een coating te kiezen die past bij het gevelmateriaal, het vochtgedrag en de omgevingsbelasting.
Waarom bedrijfspanden extra gevoelig zijn voor gevelslijtage
Bedrijfspanden hebben vaak grote, vlakke gevels en veel details. Dat vergroot de kans op problemen door:
Slagregen en langdurige natte belasting (met name bij hogere gevels en windbelasting)
UV-belasting op zuid- en westgevels (veroudering van organische bindmiddelen en verkleuring)
Temperatuurschommelingen (thermische werking, spanningen rond platen, kitvoegen en aansluitingen)
Zouten en vervuiling (kust, industrie, verkeer), wat corrosierisico’s bij staal en bevestigers kan vergroten
Een coating kan helpen om water en vuilaanhechting te verminderen en het oppervlak beter bestand te maken tegen weerbelasting, mits het gekozen systeem technisch aansluit op de ondergrond en details.
Wat een “juiste” gevelcoating technisch moet kunnen
Om de inhoud 100% controleerbaar te houden, beschrijven we hieronder functies die je kunt specificeren en toetsen met gangbare normen en testmethoden.
Waterdampdoorlaatbaarheid: belangrijk bij minerale gevels
Bij metselwerk, beton en pleisterwerk wil je meestal voorkomen dat vocht in de gevel opgesloten raakt. Daarom is waterdamptransmissie een relevante eigenschap. ISO 7783 beschrijft een methode om de waterdamptransmissie-eigenschappen van coatings te bepalen met de cup-methode.
Wat dit in de praktijk ondersteunt: je kunt coatings selecteren die passen bij het vochtgedrag van de ondergrond in plaats van op gevoel te kiezen.
CO₂-permeabiliteit: vooral relevant op beton
Voor coatings op buitenmetselwerk en beton bestaat EN 1062-6, die twee methoden beschrijft om de kooldioxide-permeabiliteit van coatings en coatingsystemen te bepalen.
Deze eigenschap kan relevant zijn bij beton, omdat CO₂-inwerking samenhangt met carbonatatieprocessen. Welke prestatie nodig is, hangt af van de constructie en het risicoprofiel.
UV en vochtcycli: versnelde verwering is een vergelijkingsinstrument
Voor het beoordelen van gedrag onder UV en vocht wordt vaak gewerkt met versnelde blootstelling. ASTM G154 is een internationaal gebruikte praktijk voor blootstelling aan UV-licht met fluorescentielampen, in combinatie met vocht en temperatuur. Belangrijk voor correcte interpretatie: versnelde testen zijn bedoeld om materialen onder gecontroleerde condities te vergelijken en veranderingen te evalueren; ze zijn geen één-op-één voorspelling van buitenduurzaamheid in elke situatie.
Coil coated gevelpanelen: specifieke Europese methode
Voor bandgelakte metalen (coil coating) is EN 13523-10 relevant. Deze norm beschrijft de procedure om de weerstand van een organische coating op een metalen substraat te bepalen tegen een combinatie van fluorescent UV, watercondensatie en temperatuur onder gecontroleerde omstandigheden. Ook hier geldt dat de norm zelf aangeeft dat door variatie in natuurlijke verwering en het extreme karakter van versnelde testen geen directe correlatie kan worden verwacht.
Staal en corrosie: werken met een classificatiekader
Waar staal in of aan de gevel voorkomt (constructies, luifels, trappen, randen, bevestigingen), is corrosiebeheersing een apart aandachtspunt. ISO 12944 is het bekende kader voor corrosiebescherming van staalconstructies met verfsystemen, inclusief indeling in omgevingscategorieën en het koppelen van eisen aan gewenste duurzaamheid.
Hoe Van Heemskerk gevelcoating bij bedrijfspanden aanpakt
Wij zien gevelcoating als oplossing voor bedrijfspanden, waarbij de focus ligt op bescherming tegen vocht en vuil, met het uitgangspunt dat de ondergrond “ademend” blijft zodat vocht van binnenuit kan verdampen. Gevelonderhoud is de combinatie van inspectie, reiniging en herstel, met als doel schade te voorkomen en het pand representatief te houden.
Dit betekent in de basis:
Inspectie en beoordeling van de bestaande situatie (gevelmateriaal, vervuiling, schadebeelden en risicodetails)
Reiniging en voorbereiding passend bij de ondergrond, zodat een coating kan hechten en gelijkmatig kan worden aangebracht
Coaten als beschermlaag volgens het gekozen systeem en doel (bijvoorbeeld vocht- en vuilreductie en behoud van damptransport waar van toepassing)
Onderhoudsadvies om de gevel in goede conditie te houden
